គំនិតផ្តើម
«អំណោយដ៏អស្ចារ្យបំផុតជាច្រើននៃធម្មជាតិ តែងតែមកដល់ដោយគ្មានសំឡេង និងគ្មានការទាមទារ»
វិចារណកថា
យើងកត់សម្គាល់ឃើញ “អំណោយ” នៅពេលដែលមាននរណាម្នាក់ខ្ចប់វា ហើយហុចមកកាន់ដៃរបស់យើង។ ប៉ុន្តែអំណោយរបស់ធម្មជាតិភាគច្រើន តែងតែមកដល់តាមរបៀបផ្សេង។ ពន្លឺព្រះអាទិត្យពេលព្រឹកចាំងចូលតាមបង្អួច។ ខ្យល់អាកាសបំពេញសួតរបស់យើង។ ដីទ្រទ្រង់ដំណាំឱ្យលូតលាស់។ ដើមឈើមួយដើមជួយបង្កើនភាពត្រជាក់ដល់ដី។ សត្វល្អិតហើរក្រេបផ្កា។ អំណោយផលទាំងនេះកើតឡើងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ បន្តបន្ទាប់ឥតឈប់ឈរ និងងាយនឹងធ្វើឱ្យយើងមើលរំលង។
អត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួនពីធម្មជាតិ គឺជាអ្វីដែលយើងទទួលបានដោយផ្ទាល់ ដូចជា៖ អាហារ ទឹក សរសៃសូត្រ/សរសៃអំបោះ ថ្នាំសង្កូវ និងសម្ភារប្រកបដោយប្រយោជន៍។ ចំណែកអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងទៀត កើតឡើងតាមរយៈដំណើរការធម្មជាតិ។ រុក្ខជាតិអាចកាត់បន្ថយកម្ដៅ និងជួយទប់ដីមិនឱ្យហូរច្រោះ។ តំបន់ដីសើមអាចរក្សាទុកទឹក និងទ្រទ្រង់ភាវរស់ជាច្រើនប្រភេទ។ សត្វល្អិតនាំយកលម្អផ្កាជួយឱ្យរុក្ខជាតិមានផ្កាជាច្រើនអាចបន្តពូជបាន។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានសុខភាពល្អ រួមចំណែកដល់ការធ្វើឱ្យទឹកកាន់តែស្អាត ដីមានជីជាតិ ការសម្រួលអាកាសធាតុ និងសុខុមាលភាពរបស់មនុស្សជាតិ។
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជួនកាលហៅអត្ថប្រយោជន៍ទាំងនេះថា «សេវាកម្មប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី (Ecosystem Services)»។ ពាក្យនេះជួយឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងសហគមន៍អាចរាប់បញ្ចូលការចូលរួមចំណែករបស់ធម្មជាតិទៅក្នុងការសម្រេចចិត្តផ្សេងៗ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អំណោយនៃធម្មជាតិក៏មានន័យជ្រាលជ្រៅហួសពីអ្វីដែលប្រាក់កាសអាចវាស់វែងបាន។ ថ្ងៃរះអាចស្តារសេចក្តីក្លាហានឡើងវិញ។ សំឡេងបក្សីយំអាចនាំមកនូវភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយទេសភាពដែលយើងធ្លាប់ស្គាល់ អាចរក្សានូវការចងចាំ អត្តសញ្ញាណ និងអារម្មណ៍នៃកាលៈទេសៈដើមរបស់យើង។
នៅពេលដែលអ្វីមួយមិនគិតថ្លៃ យើងអាចច្រឡំគិតថាវាមិនមានតម្លៃ។ ខ្យល់អាកាសមិនដែលផ្ញើវិក្កយបត្រទារលុយពីយើងទេ ប៉ុន្តែគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិណាអាចជំនួសតម្រូវការដកដង្ហើមរបស់យើងបានឡើយ។ ដើមឈើផ្តល់ជ្រកម្លប់ពេញវ័យមួយដើម អាចឈរដោយមិនទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់ ប៉ុន្តែការបាត់បង់វានឹងធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ដឹងយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងថ្ងៃដែលក្ដៅហួតហែង។
សេចក្តីដឹងគុណ ផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលយើងទទួលយកអំណោយផលទាំងនេះ។ វាមិនមែនមានន័យថា យើងក្រសោបយកដោយគ្មានដែនកំណត់ ហើយគ្រាន់តែពោលពាក្យ «អរគុណ» នោះទេ។ សេចក្តីដឹងគុណពិតប្រាកដ នាំទៅរក «ការថែរក្សា»។ ប្រសិនបើយើងដឹងគុណចំពោះទឹក យើងនឹងចៀសវាងការខ្ជះខ្ជាយ និងការធ្វើឱ្យទឹកកខ្វក់។ ប្រសិនបើយើងឱ្យតម្លៃលើជ្រកម្លប់ យើងនឹងការពារ និងដាំដើមឈើដែលសមស្រប។ ប្រសិនបើយើងស្រឡាញ់សត្វព្រៃ យើងនឹងគោរពជម្រករបស់ពួកវា។
ភាពសប្បុរសរបស់ធម្មជាតិ មិនមែនគ្មានទីបញ្ចប់នៅក្រោមគ្រប់លក្ខខណ្ឌនោះឡើយ។ ទន្លេមួយអាចប្រែជាកខ្វក់លឿនជាងដំណើរការធម្មជាតិអាចស្តារវាឡើងវិញ។ ដីអាចបាត់បង់លឿនជាងការកកើតឡើងវិញរបស់វា។ ប្រភេទសត្វ និងរុក្ខជាតិអាចបាត់បង់/ផុតពូជ នៅពេលដែលសម្ពាធកើនឡើងខ្លាំងពេក។ ការទទួលយកដោយប្រាជ្ញា គឺត្រូវស្វែងយល់ និងទទួលស្គាល់ពី «ដែនកំណត់»។
ថ្ងៃនេះ សូមរាប់អំណោយទាំងឡាយណាដែលមិនអាចច្រកចូលក្នុងប្រអប់បាន ដូចជា៖ ដង្ហើមចេញចូល ទឹកភ្លៀង ពណ៌ធម្មជាតិ ភាពត្រជាក់ត្រជុំ អាហារ ភពផែនដីដ៏ស្រស់ស្អាត និងជីវិតដែលជុំវិញអ្នក។ អ្នកអាចនឹងរកឃើញថា អ្នកគឺជាមនុស្សដែលមានបានស្ដុកស្ដម្ភជាងអ្វីដែលអ្នកធ្លាប់គិត។
«បេះដូងបៃតង ចាប់ផ្តើមចេញពីសេចក្តីដឹងគុណ»។ នៅពេលដែលយើងទទួលស្គាល់ថា យើងទទួលបានច្រើនប៉ុណ្ណា នោះការទទួលខុសត្រូវនឹងមិនមានអារម្មណ៍ថាជាបន្ទុកទៀតឡើយ។ វានឹងក្លាយជា “របៀបនៃការសម្តែងការអរគុណ” របស់យើងវិញ។
សេចក្តីដឹងគុណក៏ការពារ «សេចក្តីរីករាយ» ផងដែរ។ វាបង្វឹកយើងឱ្យកត់សម្គាល់ឃើញភាពសម្បូរបែប ដោយមិនបាច់ទាមទារអ្វីៗហួសប្រមាណ។ មនុស្សដែលចេះឱ្យតម្លៃលើខ្យល់រំភើយត្រជាក់ ឬផ្លែឈើមួយក្តាប់ តាំងចិត្តរៀនសូត្រថា ជីវិតដែលមានន័យ អាចរីកចម្រើនចេញពីការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ មិនមែនចេញពីការប្រើប្រាស់/ការទាមទារឥតឈប់ឈរនោះឡើយ។
ការពិចារណាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា
កតញ្ញូកតវេទិតាធម៌ (សេចក្តីដឹងគុណ) ទទួលស្គាល់ថា ជីវិតរបស់យើងត្រូវ បានទ្រទ្រង់ដោយហេតុ/បច្ច័យ មនុស្ស និងប្រព័ន្ធជីវិតរាប់មិនអស់។ ការទទួលស្គាល់នេះ ជួយកាត់បន្ថយភាពមានមានះ/ប្រកាន់តួខ្លួន ហើយជំរុញឱ្យមានចិត្តសប្បុរសត្រឡប់ទៅវិញ។ ការថែរក្សាធម្មជាតិ ក្លាយជាទង្វើនៃការឆ្លើយតបគុណគ្នាទៅវិញទៅមក៖ យើងការពារអ្វីដែលតែងតែទ្រទ្រង់យើងជានិច្ច។
ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
តើអំណោយអ្វីខ្លះពីធម្មជាតិ ដែលខ្ញុំត្រូវពឹងផ្អែកជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែមិនសូវបានឱ្យតម្លៃ?
សកម្មភាពសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
សរសេរសារអរគុណចំនួន ៥ ប្រយោគ ផ្ញើជូនផ្នែកណាមួយនៃធម្មជាតិ។ បន្ទាប់មក សម្តែងសេចក្តីដឹងគុណរបស់អ្នកតាមរយៈសកម្មភាពការពារមួយ។
ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
នៅថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងទទួលយកអំណោយនៃធម្មជាតិដោយសេចក្តីដឹងគុណ ហើយឆ្លើយតបសេចក្តីដឹងគុណនោះវិញតាមរយៈការថែរក្សា។
«នៅពេលយើងការពារធម្មជាតិ គឺយើងកំពុងការពារសព្វសត្វទាំងអស់—រួមទាំងខ្លួនយើងផងដែរ»
