គំនិតផ្តើម
«អាហារមួយពេល មិនមែនចាប់ផ្តើមនៅលើចាននោះទេ។ ជាញឹកញាប់ វាចាប់ផ្តើមតាំងពីពេលពន្លឺព្រះអាទិត្យប៉ះលើស្លឹកឈើមួយ។»
វិចារណកថា
ជីវិតភាគច្រើននៅលើផែនដីពឹងផ្អែកដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោល លើថាមពលពីព្រះអាទិត្យ។ រុក្ខជាតិបៃតង សារាយ និងមីក្រូសារពាង្គកាយមួយចំនួនចាប់យកថាមពលពន្លឺតាមរយៈដំណើរការរស្មីសំយោគ ហើយរក្សាទុកថាមពលមួយផ្នែកនោះនៅក្នុងចំណងគីមី។
នៅពេលកណ្តូបស៊ីស្លឹកឈើ វាទទួលបានថាមពលមួយផ្នែកដែលស្លឹកបានស្តុកទុក។ នៅពេលកង្កែបស៊ី កណ្តូប វាទទួលបានថាមពលតិចជាងមុន។ នៅគ្រប់ដំណាក់កាលនៃខ្សែអាហារ សារពាង្គកាយប្រើថាមពលសម្រាប់ការធ្វើចលនា ការលូតលាស់ ការជួសជុលរាងកាយ ការបន្តពូជ និងការរក្សាជីវិត ខណៈថាមពលមួយផ្នែកធំត្រូវបានបញ្ចេញទៅក្នុងបរិស្ថានជាកម្ដៅ។
ហេតុនេះ ថាមពលមិនវិលជុំក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដោយគ្មានទីបញ្ចប់ ដូចជាវដ្តទឹក ឬវដ្តសារធាតុចិញ្ចឹមនោះទេ។ ថាមពលហូរឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធជីវិត៖ ព្រះអាទិត្យផ្តល់ថាមពលថ្មី ខណៈថាមពលមួយផ្នែកត្រូវបាត់ចេញពីប្រព័ន្ធជាកម្ដៅ។ ផ្ទុយទៅវិញ ទឹក កាបូន និងសារធាតុចិញ្ចឹម អាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ឡើងវិញតាមរយៈវដ្តធម្មជាតិ។
ប៉ុន្តែមិនមែនគ្រប់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទាំងអស់សុទ្ធតែចាប់ផ្តើមពីពន្លឺព្រះអាទិត្យតាមរបៀបដូចគ្នានោះទេ។ នៅបាតមហាសមុទ្រដ៏ជ្រៅ ដែលពន្លឺព្រះអាទិត្យមិនអាចទៅដល់ មីក្រូសារពាង្គកាយមួយចំនួនអាចប្រើថាមពលគីមី តាមរយៈដំណើរការ គីមីសំយោគ (chemosynthesis)។ ប្រព័ន្ធជីវិតទាំងនេះរំឭកយើងថា ធម្មជាតិមានយុទ្ធសាស្ត្រច្រើនក្នុងការទ្រទ្រង់ជីវិត។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រព័ន្ធជីវិតភាគច្រើនបំផុតនៅលើផែនដី នៅតែពឹងផ្អែកលើរស្មីសំយោគ។
លំហូរថាមពលនេះ ក៏ជួយពន្យល់ថា ហេតុអ្វីបានជាបណ្ដាញអាហារធម្មជាតិ ជាទូទៅមានរុក្ខជាតិច្រើន ប៉ុន្តែមានសត្វមំសាសីធំៗតិច។ ព្រោះមានតែថាមពលមួយផ្នែកប៉ុណ្ណោះដែលអាចបន្តទៅកម្រិតអាហារបន្ទាប់បាន ដូច្នេះជីវិតនៅកម្រិតខ្ពស់ ត្រូវការមូលដ្ឋានជីវិតដ៏ធំទូលាយនៅខាងក្រោម ដើម្បីទ្រទ្រង់វា។
អាហាររបស់មនុស្សក៏ចាប់ផ្តើមពីថាមពលដែលធម្មជាតិបានចាប់យកដែរ។ ស្រូវ បន្លែ និងផ្លែឈើ ទទួលថាមពលពីព្រះអាទិត្យដោយផ្ទាល់។ ត្រី និងសត្វចិញ្ចឹម ពឹងផ្អែកលើបណ្ដាញអាហារដែលថាមពលភាគច្រើនមានប្រភពដើមពីរុក្ខជាតិ សារាយ និងអ្នកផលិតបឋមដទៃទៀត។ សូម្បីតែឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ដែលមនុស្សយើងប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ ក៏ផ្ទុកថាមពលដែលធ្លាប់ត្រូវបានជីវិតបុរាណចាប់យកពីព្រះអាទិត្យតាំងពីរាប់លានឆ្នាំមុន។
សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាយើង ទំនាក់ទំនងនេះអាចមើលឃើញនៅជុំវិញខ្លួនយើង។ ពន្លឺព្រះអាទិត្យប៉ះលើស្រែស្រូវ ចម្ការ ព្រៃឈើ តំបន់ដីសើម និងផ្ទៃទឹក។ ថាមពលនោះចូលទៅក្នុងរុក្ខជាតិ និងសារាយ ហើយបន្តទៅកាន់សត្វ ត្រី មនុស្ស និងបណ្ដាញជីវិតដ៏ធំទូលាយ។ អង្ករមួយចាន ត្រីមួយក្បាល ឬផ្លែឈើមួយផ្លែដែលយើងបរិភោគ គឺជាផ្នែកមួយនៃដំណើរថាមពលដ៏វែង ដែលភ្ជាប់ព្រះអាទិត្យ ដី ទឹក រុក្ខជាតិ សត្វ និងមនុស្សចូលគ្នា។
ពន្លឺព្រះអាទិត្យមានច្រើន ប៉ុន្តែធម្មជាតិក៏មានដែនកំណត់របស់វា។ រុក្ខជាតិមិនអាចរស់ដោយពន្លឺតែមួយមុខបានទេ។ វាត្រូវការទឹក សីតុណ្ហភាពសមស្រប កាបូនឌីអុកស៊ីត និងសារធាតុចិញ្ចឹម។ ម្លប់ខ្លាំងពេក កម្ដៅខ្លាំងពេក គ្រោះរាំងស្ងួត ឬទឹកជំនន់អូសបន្លាយ សុទ្ធតែអាចកាត់បន្ថយការលូតលាស់។ ជីវិតកើតឡើង និងបន្តទៅមុខបាន នៅពេលលក្ខខណ្ឌជាច្រើនធ្វើការជាមួយគ្នាដោយមានតុល្យភាព។
សូមឈរមើលស្លឹកឈើបៃតងមួយក្រោមពន្លឺថ្ងៃ។ យើងមិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកថា ថាមពលពន្លឺកំពុងប្រែក្លាយទៅជាថាមពលគីមីក្នុងស្ករនោះទេ ប៉ុន្តែដំណើរការនោះកំពុងកើតឡើងរាល់ពេលដែលមានលក្ខខណ្ឌសមស្រប។ ការប្រែប្រួលដែលមើលមិនឃើញនេះ កំពុងទ្រទ្រង់អាហាររបស់យើង ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ ការផលិតអុកស៊ីសែន និងជីវិតភាគច្រើនលើផែនដី។
ដូច្នេះ ការដឹងគុណចំពោះអាហារ អាចចាប់ផ្តើមពីការដឹងគុណចំពោះពន្លឺ។ រាល់ថ្ងៃរះ ព្រះអាទិត្យផ្តល់ថាមពលមកកាន់ផែនដី ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធធម្មជាតិត្រូវតែមានសុខភាពល្អ ទើបអាចទទួល បម្លែង និងបញ្ជូនថាមពលនោះបន្តទៅកាន់ជីវិតផ្សេងៗបាន។
ការយល់ដឹងអំពីថាមពល ក៏បង្រៀនយើងឱ្យចេះប្រើប្រាស់ធនធានដោយមានប្រសិទ្ធភាព និងការទទួលខុសត្រូវ។ នៅពេលអាហារត្រូវបានបោះចោល មិនមែនមានតែប្រាក់ និងកម្លាំងពលកម្មដែលត្រូវខាតបង់នោះទេ។ ទឹក ដី សារធាតុចិញ្ចឹម ថាមពល ពេលវេលា និងពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលធម្មជាតិបានបម្លែងតាមរយៈប្រព័ន្ធជីវិត ក៏ត្រូវបានខ្ជះខ្ជាយជាមួយគ្នាដែរ។ ការមិនខ្ជះខ្ជាយអាហារ ដូច្នេះ គឺជាទម្រង់មួយនៃការគោរពធម្មជាតិ។
មេរៀននេះក៏នាំយើងពីតុអាហារ ទៅកាន់បញ្ហាថាមពល និងអាកាសធាតុរបស់ពិភពលោក។ សង្គមមនុស្សប្រើទាំងថាមពលព្រះអាទិត្យដែលយើងអាចចាប់យកបាននៅថ្ងៃនេះ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាសូឡា និងថាមពលដែលបានស្តុកទុកក្នុងឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលតាំងពីអតីតកាលដ៏យូរលង់។ ប្រភពថាមពល ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ និងផលប៉ះពាល់របស់វា សុទ្ធតែមានឥទ្ធិពលលើអាកាសធាតុ ដែលមនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទាំងមូលត្រូវពឹងផ្អែកដើម្បីបន្តរស់នៅ។
នេះជាមេរៀនដែលមានន័យទាំងសម្រាប់កម្ពុជា និងសម្រាប់ពិភពលោក៖ ការយល់ពីថាមពល គឺជាការយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងជីវិត ធម្មជាតិ និងអនាគតរបស់យើង។
ការពិចារណាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា
បុព្វហេតុតែមួយ កម្រអាចបង្កើតលទ្ធផលទាំងមូលបានណាស់។ ពន្លឺព្រះអាទិត្យមានសារៈសំខាន់ ប៉ុន្តែជីវិតក៏ត្រូវការទឹក ខ្យល់ សារធាតុចិញ្ចឹម និងទំនាក់ទំនងរាប់មិនអស់រវាងធម្មជាតិ និងសត្វលោក។
ប្រាជ្ញា គឺការមើលឃើញទំនាក់ទំនងទាំងមូល—មិនលើកតម្កើងលក្ខខណ្ឌមួយ រហូតភ្លេចលក្ខខណ្ឌដទៃទៀតឡើយ។
ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
តើមានប៉ុន្មានដំណាក់កាល ដែលភ្ជាប់ពន្លឺព្រះអាទិត្យពីម្សិលមិញ មកកាន់អាហារដែលខ្ញុំបានបរិភោគនៅថ្ងៃនេះ?
ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
ជ្រើសរើសអាហារមួយមុខ ហើយសាកល្បងស្វែងរកប្រភពថាមពលរបស់វាថយក្រោយ តាមរយៈរុក្ខជាតិ ឬសារាយ រហូតដល់ពន្លឺព្រះអាទិត្យ។
ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងទទួលអាហាររបស់ខ្ញុំដោយការដឹងគុណ មិនខ្ជះខ្ជាយ និងគោរពដល់ប្រព័ន្ធជីវិតទាំងឡាយ ដែលបានបម្លែងពន្លឺទៅជាថាមពលសម្រាប់ជីវិត។
នៅពេលយើងការពារធម្មជាតិ យើងកំពុងការពារសត្វលោកទាំងអស់—រួមទាំងខ្លួនយើងផងដែរ។
